II. AKSA İNTİFADASI SONRASI BARIŞ GÖRÜŞMELERİ
2. AKSA İNTİFADASI SONRASI BARIŞ SÜRECİ
Camp David görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Ariel Şaron’un provakatif ziyareti ile başlayan Aksa İntifadası sürecinde barış neredeyse tamamen gündemden düştü. İşgal altındaki Filistin’de çatışmaların yoğunlaşması ve İsrail’deki seçim süreciyle birlikte değişen iç politik dengeler 2002 yılına kadar herhangi bir barış pazarlığı için uygun zemin oluşmasını önledi.
Suudi Arabistan’ın devreye girmesiyle 2002 yılının Mart ayında ortaya konan Ortadoğu Barış Planı tüm dünyada dikkatleri üzerine çekmiştir. Arap dünyasının önde gelen devletlerinden Mısır’ın ardından, finansal lokomotifi konumundaki Suudi Arabistan’ın da Ortadoğu barış sürecinde aktif rol oynama gayreti, barışın yerleşmesi konusunda olumlu bir adım olarak değerlendirilmiştir.
» Suudi Barış Planı
Suudi Arabistan tarafından ortaya konan „Ortadoğu Barış Planı“ aslında içerik itibariyle Arap dünyasının çok da yabancı olmadığı bir barış taslağı olarak gözükmektedir. Ancak dünya kamuoyunda Ortadoğu Barış Planı’nın bu kadar geniş yankı uyandırmasının nedeni, metnin içeriğinden değil, planı ortaya koyanın Suudi Arabistan olmasından kaynaklanmıştır.
» Ortadoğu Yol Haritası
Yol Haritası; Ortadoğu Dörtlüsü (Quartet = ABD, Rusya, AB ve BM) tarafından hazırlanan ve 2005 yılına kadar Ortadoğu’daki çatışmaya iki devlet prensibi çerçevesinde son vermeyi amaçlayan, performans temelli bir plandır. ABD Başkanı George W. Bush’un 24 Haziran 2002’de yaptığı ve Filistin-İsrail çatışmasının „iki devlet“ prensibi çerçevesinde çözülmesi gerektiğini vurguladığı konuşması, Yol Haritası’nın temelini teşkil etmiştir.
» Alternatif Girişimler
Ortadoğu’da barış çabalarına ilişkin olarak Yol Haritası’nın dışında, iki farklı girişim daha gündeme gelmiştir: İlki, Ayalon-Nusseibh inisiyatifi ya da „Hedef Haritası“ (Destination Map) olarak bilinen ve İsrail iç güvenlik servisi eski başkanı Ami Ayalon ile Filistinli profesör ve Kudüs eski Bakanı Sari Nusseibh’in 1967’de işgal edilen toprakların Filistin devletine iadesini istedikleri tek sayfalık dilekçeli girişimdir ki; bunun altına onbinlerce Filistinli ve yüzbini aşkın İsrailli imza atmıştır.
» Yol Haritası Sonrası
Filistin’in seçilmiş başkanı Arafat’ı saf dışı bırakmayı arzu eden ABD ve İsrail ikilisinin baskıları sonucu Arafat, Mahmud Abbas’ı 19 Mart 2003’te ihdas edilen başbakanlığa getirmiştir. Abbas’ın 13 Nisan’da hazırladığı kabine listesini Arafat’a sunmasının ardından ilk anlaşmazlıklar ortaya çıkmıştır.
